MEB’in Yeni Yönetmeliği Ne Anlama Geliyor? Ankara Kazandı, Yerel Kaybetti!
Geçtiğimiz günlerde Resmi Gazete’de sessiz sedasız ama eğitim sisteminin temel taşlarını yerinden oynatacak nitelikte bir yönetmelik değişikliği yayımlandı. Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nde yapılan bu hamle, Liselere Geçiş Sistemi (LGS) tercih döneminin hemen arifesinde eğitim camiasının gündemine bomba gibi düştü.
Bir eğitimci ve araştırmacı yazar olarak, satır aralarını dikkatle okuduğumda karşıma çıkan tablo şu: Eğitimde “kaliteyi artırma” iddiasıyla atılan bu adım, ne yazık ki yerel dinamikleri tamamen devre dışı bırakan aşırı merkeziyetçi bir yapıyı beraberinde getiriyor.
Peki, bu yeni düzenleme sahada neyi değiştirecek? Madalyonun iki yüzüne de tarafsız bir gazeteci gözüyle bakmakta fayda var.
Kalite Standardı mı, Fırsat Eşitsizliği mi?
Yeni yönetmeliğe göre, bir okulun “sınavla öğrenci alan nitelikli okul” statüsü kazanması ya da bu statüyü koruması artık somut kriterlere bağlanıyor. Okulun akademik başarısı, ürettiği projeler, aldığı patentler ve ulusal/uluslararası yarışmalardaki dereceleri masaya yatırılacak. Kağıt üzerinde bu harika bir şey. Yan gelip yatan, eski başarılarının mirasını yiyen okulların elenmesi, üreten okulların öne çıkması elbette liyakat açısından olumludur.
Ancak madalyonun diğer yüzü o kadar parlak değil. Zaten merkezi konumda olan, fiziki ve maddi imkanları yüksek okullar daha çok proje üretip statüsünü korurken; çeperde kalan, imkanları kısıtlı mahalle okulları bu yarışta geride kalacak. Bu durum, okullar arasındaki makası ve dolayısıyla eğitimdeki fırsat eşitsizliğini daha da derinleştirme riski taşıyor.
Ankara’dan Kocaeli’yi Yönetmek: Yerel Hafıza Devre Dışı!
Değişikliğin en kritik noktası ise yetki devri. Özellikle Meslek Liseleri ve İmam Hatip Liseleri için yereldeki tüm inisiyatif kaldırıldı. Kocaeli’deki bir okulun hangi bölümünün sınavla öğrenci alacağına, yereldeki eğitimciler veya kentin ihtiyaçlarını bilen idareciler değil; Ankara’daki Genel Müdürlüklerin teklifiyle doğrudan Milli Eğitim Bakanı karar verecek.
Kocaeli, Türkiye’nin sanayi başkenti. Buradaki bir meslek lisesinin hangi fabrikaya, hangi organize sanayi bölgesine göre şekilleneceğini Ankara’daki bürokrasi, buradaki yerel hafızadan daha iyi bilemez. Tüm yetkinin tek bir imzada toplanması, yerel taleplerin bürokrasi koridorlarında boğulmasına yol açabilir.
“Hamilik” ve Protokollerin Gölgesi
Yönetmelikte en çok dikkat çeken bir diğer unsur ise sanayi odaları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarıyla yapılacak “iş birliği ve protokol” şartının, okulların kaderini belirlemede en temel kriter haline getirilmesi.
Sistem doğru işletilirse, Kocaeli sanayisi ile meslek liseleri arasında harika bir köprü kurulabilir. Ancak bu “hamilik” sistemi sıkı bir denetimden geçmezse; çeşitli vakıfların, derneklerin veya ticari grupların okullar üzerinde fonlama adı altında ideolojik ya da yapısal bir tahakküm kurmasının önü açılır. Okullarımız, eğitimi ticari veya fikri bir arka bahçe olarak gören yapıların insafına bırakılmamalıdır.
Sonuç Olarak;
Milli Eğitim Bakanlığı, bu yönetmelikle okul yönetimlerinde standart getirmeyi ve ipleri tamamen eline almayı hedefliyor. Teoride “disiplin ve kalite” getirebilecek bu takvimli sistem, pratikte yerel dinamikleri körleştirirse kaosa dönüşür.
Tercih dönemindeki velilerin ve öğrencilerin belirsizlik yaşamaması adına, bu merkezileşme hamlesinin çok sıkı, şeffaf ve liyakatli bir denetim mekanizmasıyla desteklenmesi şarttır. Aksi takdirde, Ankara’da alınan kararların faturasını sahada yine bizim çocuklarımız ödemek zorunda kalacaktır.
Eğitimci Araştırmacı Yazar
Beyhan KORKMAZ
News
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.